چالش‌های کشورهای عربی در سال جدید و نقش ایران در حل آن

به گزارش«سراج24» «پاتریک سیل» تحلیلگر مسایل بین‌المللی در مقاله‌ای در روزنامه فرامنطقه‌ای الحیات تبدیل شدن سال 2013 به سالی خوش برای ساکنان خاورمیانه بی ثبات را بعید دانست و تاکید کرد که با وجود سقوط برخی رژیم‌های دیکتاتوری در منطقه ناگزیر باید پذیرفت که تحولات دو سال گذشته تاثیر منفی در این سال نیز خواهد داشت و هیچ دلیل قانع کننده‌ای وجود ندارد که نشان دهد کشورهایی که بهار عربی در آنها صورت گرفته، به سوی آرامش و صلح و حاکمیت درست پیش بروند. اوضاع عرب‌ها از 60 سال پیش تاکنون تغییر نکرده است این تحلیلگر مسایل منطقه‌ای با اشاره به اینکه رژیم‌های سیاسی عرب ضربات سختی را در پی این ناآرامی‌ها دریافت کرده‌اند، گفت که این موضوع باعث شده تا آنها تا حد زیادی قدرت همکاری با هم را از دست بدهند و استقلال آنها از قدرت‌های خارجی نیز کمتر شود و نتوانند از مسایل عربی در سطح جهانی دفاع کنند، به این ترتیب نظرات کشورهای عربی تقریبا هیچ نفوذی در دنیا ندارد. وی می‌افزاید که درست است که اعراب ثروت‌های زیادی دارند، اما مبالغه نیست اگر بگوییم که اوضاع آنها از بیش از 60 سال پیش که فلسطین به دست صهیونیست‌ها افتاد، تغییر چندانی نکرده است. فتنه شیعه و سنی توطئه خونین آمریکا در منطقه سیل به دو کشور عراق و سوریه اشاره کرده و گفت که با وجود اینکه این دو کشور نقش سرنوشت سازی در دفاع از منافع عربی داشتند، الان در معرض تجزیه و تفرقه قرار دارند، این تحلیلگر مسایل منطقه نسبت به خطرات واگرایی سنی و شیعه و ایجاد موج نفرت میان این دو مذهب اسلامی هشدار داده و گفت که هنگامی که آمریکا در سال 2003 به عراق حمله کرد و ارتش عراق و حزب بعث را منحل کرد، اقدام به تحریک و ایجاد جنگ داخلی میان شیعه و سنی در این کشور کرد که این تحریکات به کشته شدن صدها هزار نفر و آواره شدن میلیون‌ها نفر منجر شد، نتیجه این درگیری‌ها واقعا مصیبت بار بود و عراق وزنه خود در معادلات منطقه‌ای را از دست داد. توطئه صهیونیستی-آمریکایی برای ایران هراسی وی به دیدگاه‌های خصمانه برخی کشورهای عربی علیه ایران نیز اشاره کرده و نوشت که به اعتقاد ناظران مستقل، نگرانی‌های این کشورها نسبت به ایران با مبالغه بسیاری زیادی همراه شده است، این کشورها بیش از آنکه ایران را شریکی برای خود بگیرند، به این کشور به دیده دشمن نگاه می‌کند و برای حمایت از خود برابر آن به آمریکا پناهنده می‌شوند، بدون شک تبلیغات آمریکایی و اسرائیلی تاثیر زیادی در این مورد داشت است. سیاست خارجی مستقل مصر تحت الشعاع کمک‌های آمریکاست شبح ورشکستگی بر مصر که رهبر سنتی جهان عرب است، سایه انداخته، اقتصاد این کشور فروپاشیده و گردشگری و سرمایه‌گذاری‌های خارجی نیز تا حد زیادی رنگ باخته است، جمعیت این کشور که از دهه پنجاه قرن 20 با کنترل همراه بوده نیز رو به افزایش است، به این ترتیب این کشور اجازه کمک گیری از آمریکا و موسسات آمریکایی داده شده و همین کمک‌ها باعث شده تا قدرت مصر برای پیگیری سیاست خارجی مستقل به نفع کشورهای عربی تحت الشعاع قرار گیرد. سقوط آرمان فلسطین با ناتوانی عربی و شکاف فلسطینی آرمان فلسطین نیز که هویت و کرامت عربی به شمار می‌رود در آستانه شکست است، راهکار حل دو دولت عملا ساقط شده است و کشورهای عربی با احتمال شکست بزرگ دیگری در این زمینه مواجه هستند که شکست 1948 را تکمیل می‌کند، کشورهای عربی غنی، از تاثیرگذاری بر آمریکا و اروپا و مطالبه عدالت در قبال فلسطینی‌ها ناتوان هستند و شکاف در میان فلسطینی‌ها نیز عامل دیگری بر این شکست است، روی کار آمدن افراط گرایان دینی در سرزمین‌های اشغالی که بر ایده ساخت اسرائیل بزرگ اصرار دارند، عامل دیگری است که بر آرمان فلسطین تاثیر داشته است. درخواست کمک اعراب از آمریکا دیوانگی است اسرائیل موفق شده زمین‌های زیادی از فلسطینی‌ها را غصب کند و مانع از برقراری آرامش و شکل گیری دولت فلسطینی در این کشور شود، این رژیم با حمایت آمریکا به هر کشوری که بخواهد حمله می‌کند. با این وجود کشورهای عربی بسیاری همچنان خواستار حمایت آمریکا از خود هستند و این یک دیوانگی است. کشورهای عربی باید از قید و بند آمریکا رها شوند و یاد بگیرند که چگونه از خود دفاع کنند. شراکت اعراب با ایران می‌تواند حامی منطقه از دخالت‌های خارجی شود پاتریک سیل در بخش دیگری از مقاله خود پیشنهاداتی را در مورد تعامل با مسایل مهم منطقه‌ای در سال جاری میلادی مطرح کرده و نوشت: - اولا آنها [مسلمانان] باید تمام تلاش خود را برای از بین بردن شکاف شیعه و سنی که جهان عربی را تا حد زیادی تصعیف کرده، به کار برند، این کار می‌تواند با برپایی یک کنفرانس بزرگ علمای دینی از تمامی مذاهب اسلامی در یک مکان و باقی ماندن این کنفرانس تا حل نهایی اختلافات ممکن باشد. - دوم اینکه کشورهای عربی باید از سوریه حمایت کنند و نقش مرکزی این کشور در مقابله با اسرائیل را پاس بدارند، آنها باید با فراخواندن نظام سوریه و مخالفان این کشور به مذاکرات، کشتار در این کشور را متوقف کنند. چرا که اوضاع این کشور هیچ راه حل نظامی ندارد. تنها راه توقف کشتار مردم در این کشور، آتش‌بس میان دو طرف و توقف قاچاق سلاح و پول برای شورشیان و دولت این کشور و منزوی کردن افراط گرایان از دو طرف و تشویق طرف‌های خارجی به حمایت از مرحله انتقال سیاسی در این کشور است. مسأله اصلی این نیست که بشار اسد در قدرت باقی بماند یا کنار برود، بلکه مسأله اصلی وحدت دولت است. برای حمایت از سوریه باید اقدام به این کارها در دستور کار قرار گیرد. - سوم اینکه کشورهای عربی باید خواستار عدالت در قبال فلسطینی‌ها شوند، حتی اگر این مطالبات باعث قطع روابط دوستانه با آمریکا و بیرون کشیده شدن پایگاه‌های نظامی آمریکایی از خلیج فارس شود. - موضوع چهارم اینکه کشورهای عربی باید گفتگوهای راهبردی با ایران را آغاز کنند، دشمنی بین کشورهای عربی و ایران اشتباه بزرگی است، شراکت بین ایران با کشورهای عربی می‌تواند منجر به ایجاد اعتماد متقابل و منافع دوجانبه شود و این شراکت به تنهایی کافی است تا از منطقه حیاتی خلیح فارس در برابر خطرات جنگ‌های احتمالی و بلند پروازی‌های خارجی حمایت کند. تحلیلگر ارشد مسایل بین‌المللی تاکید کرد که احتمال بازبینی سیاست های ریشه‌ای و رفتارها و ائتلاف‌های کنونی کشورهای عربی می‌تواند آنها را از حفره تاریکی که در آن قرار گرفته‌اند خارج کند، اما کدام رهبر عربی است که جرأت داشته باشد این مأموریت بزرگ را انجام دهد؟